URED ZA KLIMATSKE PROMJENE I ODRŽIVOST
Znanje kao temelj
institucionalnog odgovora
na sistemske izazove održivosti
Strateška
područja djelovanja
obrazovanje
ISTRAŽIVANJE
OPERATIVNO
DJELOVANJE
Klimatska akcija i dekarbonizacija
Klimatska otpornost i adaptacija
Upravljanje resursima i cirkularna ekonomija
Zaštita voda i održivo upravljanje prirodnim resursima
Smanjenje zagađenja i unapređenje kvaliteta okoliša
Zaštita biodiverziteta i razvoj održivih zajednica
Klimatska akcija i dekarbonizacija
Smanjenje emisija i podrška tranziciji prema niskougljičnim i klimatski neutralnim sistemima
Ovo područje obuhvata:
- izradu inventara emisija stakleničkih plinova i procjenu ugljičnog otiska, uključujući emisije iz opsega 1, 2 i 3;
- strategije dekarbonizacije, tranzicijske planove i mape puta prema neto nultim emisijama;
- energetsku efikasnost, obnovljive izvore energije i održive zgrade;
- održivu mobilnost i dekarbonizaciju transporta;
- pravednu tranziciju, zelena radna mjesta i razvoj zelenih vještina;
- klimatsko finansiranje i pripremu prioritetnih ulaganja;
- CBAM, Taksonomiju EU, klimatsko izvještavanje i praćenje učinka.
Ured kroz istraživanja, stručne analize, razvoj politika, pripremu projekata, tehničku podršku i edukacije pomaže institucijama, gradovima i organizacijama da utvrde početno stanje, postave ciljeve i provedu mjerljive mjere dekarbonizacije.
Mogući rezultati
Inventar emisija
Mapa puta prema neto nultim emisijama
Portfelj
prioritetnih ulaganja
Sistem praćenja emisija
Akcioni plan
Plan dekarbonizacije
Klimatska otpornost i adaptacija
Prepoznavanje klimatskih rizika i jačanje otpornosti institucija, infrastrukture i zajednica
Ovo područje obuhvata:
- procjenu klimatskih opasnosti, izloženosti, ranjivosti i rizika;
- rizike povezane s poplavama, sušama, ekstremnim temperaturama, požarima, klizištima i nestašicom vode;
- otpornost zgrada, infrastrukture, javnih usluga i poslovnih sistema;
- zaštitu zdravlja i posebno ranjivih grupa;
- prirodom zasnovana rješenja te zelenu i plavu infrastrukturu;
- planiranje kontinuiteta rada i pružanja ključnih usluga;
- finansiranje klimatske adaptacije i određivanje prioritetnih mjera.
Ured izrađuje procjene i mape klimatskih rizika, razvija strategije i akcione planove adaptacije te priprema prioritetne mjere, projekte i pilot-rješenja za jačanje otpornosti institucija i lokalnih zajednica.
Mogući rezultati
Procjena klimatskih rizika
Mapa ranjivosti
Strategija adaptacije
Program prioritetnih mjera
Pilot-rješenje
Okvir za praćenje adaptacije
Upravljanje resursima i cirkularna ekonomija
Efikasnije korištenje resursa i razvoj cirkularnih poslovnih, institucionalnih i urbanih modela
Ovo područje obuhvata:
- efikasno korištenje materijala, energije, sirovina i drugih resursa;
- sprečavanje nastanka otpada, ponovnu upotrebu, popravku, obnovu i reciklažu;
- cirkularne poslovne modele i industrijsku simbiozu;
- održivu i cirkularnu javnu nabavku;
- ekodizajn, trajnost proizvoda i pristup životnog ciklusa;
- razvoj cirkularnih kampusa, gradova i lokalnih zajednica;
- inovacije, transfer tehnologija i zeleno poduzetništvo.
Ured analizira tokove materijala, resursa i otpada, razvija strategije i praktične smjernice, podržava organizacije u uvođenju cirkularnih modela te priprema projekte i pilot-rješenja.
Mogući rezultati
Mapa tokova materijala
Procjena cirkularnosti
Strategija cirkularne ekonomije
Plan sprečavanja i smanjenja otpada
Smjernice za cirkularnu nabavku
Cirkularni poslovni model
Zaštita voda i održivo upravljanje prirodnim resursima
Jačanje vodne sigurnosti i odgovorno upravljanje vodama, tlom, zemljištem, šumama i drugim prirodnim resursima
Ovo područje obuhvata:
- sigurnost vodosnabdijevanja i zaštitu izvorišta;
- upravljanje riječnim slivovima i podzemnim vodama;
- kvalitet i dostupnost vode te smanjenje gubitaka u sistemima vodosnabdijevanja;
- upravljanje otpadnim i oborinskim vodama;
- održivo upravljanje tlom, zemljištem, šumama i drugim prirodnim resursima;
- vodni otisak i efikasno korištenje vode i drugih prirodnih resursa;
- GIS inventare, sisteme praćenja i međuinstitucionalnu koordinaciju.
Ured razvija procjene vodne sigurnosti i ranjivosti izvorišta, planove zaštite i upravljanja, GIS baze i sisteme praćenja te priprema projekte usmjerene na zaštitu, efikasnije korištenje i dugoročnu dostupnost prirodnih resursa.
Mogući rezultati
Procjena vodne sigurnosti
Plan zaštite izvorišta
GIS inventar
Plan upravljanja prirodnim resursima
Portfelj prioritetnih ulaganja
Sistem praćenja
Smanjenje zagađenja i unapređenje kvaliteta okoliša
Prevencija i smanjenje zagađenja zraka, vode i tla radi zdravijeg okoliša i boljeg kvaliteta života
Ovo područje obuhvata:
- kvalitet zraka i inventare emisija zagađujućih materija;
- zagađenje površinskih i podzemnih voda;
- kontaminaciju tla i degradirane lokacije;
- industrijske emisije, hemikalije i opasne materije;
- buku, svjetlosno zagađenje i nepropisno odlaganje otpada;
- čistiju proizvodnju i preventivne mjere za smanjenje zagađenja;
- okolišne rizike za zdravlje;
- praćenje stanja okoliša, transparentnost podataka i javno informiranje.
Ured podržava identifikaciju izvora zagađenja i prioritetnih područja rizika, razvoj sistema praćenja, pripremu programa prevencije i sanacije te uvođenje čistijih i okolišno odgovornijih procesa u javnom i privatnom sektoru.
Mogući rezultati
Inventar izvora zagađenja
Mapa prioritetnih područja rizika
Program monitoringa
Plan smanjenja zagađenja
Plan sanacije
Okolišni pokazatelji
Zaštita biodiverziteta i razvoj održivih zajednica
Zaštita i obnova prirode uz razvoj uključivih, otpornih i kvalitetnih zajednica
Ovo područje obuhvata:
- zaštitu vrsta, staništa, ekosistema i ekoloških koridora;
- obnovu degradiranih ekosistema i staništa te jačanje njihove ekološke povezanosti;
- ekosistemske usluge i prirodni kapital;
- uticaje, rizike i zavisnosti organizacija povezane s prirodom;
- biodiverzitet u gradovima i na univerzitetskom kampusu;
- održive prehrambene sisteme, poljoprivredu, ruralni razvoj i turizam;
- participativno planiranje, građansku nauku i uključivanje zajednice;
- socijalne inovacije, participativni lokalni razvoj i rješenja koja predvode zajednice.
Ured povezuje akademsku zajednicu, javne institucije, gradove i općine, privredu i civilno društvo kroz istraživanja, lokalne strategije, projekte obnove prirode, edukacije i inicijative koje istovremeno unapređuju biodiverzitet i kvalitet života.
Mogući rezultati
Početna procjena biodiverziteta
Akcioni plan za biodiverzitet
Plan obnove ekosistema
Strategija održive zajednice
Program građanske nauke
Lokalni pilot-projekt
Usklađeno sa pet stubova Zelene agende za Zapadni Balkan i šest okolišnih ciljeva EU Taksonomije.
Ured povezuje aktere iz akademskog, javnog i privatnog sektora te civilnog društva i međunarodnih partnera kroz međusektorske inicijative.
Šta radimo?
Edukacija i certifikacija u oblasti ESG i klimatskih promjena
Razvoj politika i podrška EU integracijama
Implementacija projekata zelene tranzicije
Tehnička podrška institucijama i kompanijama
EU i globalni okviri djelovanja
Jačanje kapaciteta javnog i privatnog sektora za ispunjavanje regulatornih, tehničkih i operativnih zahtjeva zelene i digitalne ekonomije EU.
Misija i uloga
podržava implementaciju
EU-usklađenih politika i
globalnih standarda
podstiče regionalnu
saradnju i razmjenu znanja
jača institucionalne i
međusektorske kapacitete za
zelenu tranziciju
unapređuje sistemsku
spremnost, ESG integraciju i
razvoj zelenih vještina
Primjer dobre
prakse u
Zapadnom Balkanu
Osnovan 1949. godine, Univerzitet u Sarajevu okuplja približno 24.000 studenata, više od 2.600 zaposlenih — uključujući preko 1.300 članova akademskog osoblja — te 31 fakultet, akademiju i istraživački institut iz svih glavnih naučnih područja.
Ova širina osigurava snažnu interdisciplinarnu osnovu te ljudske, istraživačke i materijalne kapacitete potrebne za održivost i klimatsku akciju.
Univerzitet u Sarajevu jedna je od prvih akademskih institucija na ZapadnomBalkanu koja je uspostavila zaseban Ured za klimatske promjene i održivost, usklađen s Evropskim zelenim planom i regionalnom agendom dekarbonizacije.
Time se Univerzitet pozicionira kao regionalni centar za održivost i klimatsku akciju.
Kroz ovaj Ured, Univerzitet:
Više od Ureda
pokretač promjena
Kroz platformu Sustainability Learning & Impact (SLI), Ured pretvara znanje u mjerljiv i dugoročan učinak kroz akreditovane certifikacije, ciljane obuke i strateška partnerstva, omogućavajući integraciju održivosti u obrazovanje, istraživanje i institucionalni razvoj.
„Ne učimo samo održivost – mi je
živimo, primjenjujemo i osnažujemo
druge da je vode.“
Ostanimo povezani
Pratite naš rad, stručne uvide, projekte,
edukacije i otvorene pozive.
Copyright © 2026 Centar za istraživanje i razvoj | UNSA | Powered by Centar za istraživanje i razvoj | UNSA